Ze 196 km² do 0,99 km². Tak – według projektu przygotowanego przez magistrat – ma się skurczyć krakowska Strefa Czystego Transportu. Dziś obejmuje niemal całe miasto. Po zmianie zostanie z niej samo centrum: obszar w obrębie I obwodnicy i teren do Al. Krasińskiego.
Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google
Urzędnicy zastrzegają, że strefa nie znika, a normy emisji spalin dla aut się nie zmieniają. Zmienia się tylko obszar, na którym obowiązuje zakaz wjazdu. Na mapie miasta to mniej więcej… pół procenta dotychczasowej powierzchni.
Projekt zmiany uchwały to osobna sprawa. Niezależnie od niego trwają konsultacje w sprawie zamrożenia stawek za wjazd do SCT.
Wszystko przez jedną stację
Przypomnijmy, że Kraków musiał utworzyć strefę, bo w 2024 r. przy al. Krasińskiego przekroczona została norma dwutlenku azotu (NO₂). Średnioroczne stężenie wyniosło tam 45 µg/m³, przy dopuszczalnych 40 µg/m³.
Jak wynika z pisma Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska z 9 lipca 2025 r., obszar przekroczenia obejmował ok. 0,2 km² i mieszkało na nim 9 387 osób. Magistrat przyznaje teraz, że ustawowy obowiązek wziął się z przekroczenia na niewielkim skrawku miasta. To, że całą aglomerację krakowską zaliczono do klasy C, nie oznaczało, że norma była przekroczona wszędzie.
W 2025 r. – po raz pierwszy od dziesięciu lat – średnioroczna norma NO₂ w aglomeracji krakowskiej nie została przekroczona. Średnioroczne stężenia na krakowskich stacjach pomiarowych wyniosły:
- al. Zygmunta Krasińskiego – 40 µg/m³,
- ul. Kamieńskiego – 26 µg/m³,
- ul. Bujaka – 24 µg/m³,
- ul. Bulwarowa – 22 µg/m³.
Co ciekawe, poprawa przy Al. Krasińskiego nastąpiła, zanim strefa ruszyła 1 stycznia 2026 r. Miasto samo przyznaje, że nie jest więc jej efektem. Stacja pomiarowa przy Krasińskiego zostaje w granicach nowej, mniejszej strefy.
Bez meldunku i bez nalepek
Projekt zmienia też zasady zwolnień. Skorzystają z nich również mieszkańcy, którzy legalnie jeżdżą autem, choć nie są jego właścicielami – służbowym, firmowym, z najmu, dzierżawy, użyczonym czy objętym wspólnością majątkową małżeńską.
Za mieszkańca będzie uznawana osoba, która mieszka w Krakowie. Zameldowanie nie będzie już potrzebne. Warunek zostaje jeden: podatek dochodowy (lub rolny) trzeba rozliczać w Krakowie.
Zwolnienie obejmie pacjentów każdej placówki medycznej w strefie. Wizytę nadal trzeba będzie potwierdzić.
Jest też nowa data graniczna. Ze zwolnienia skorzystają auta nabyte przed 1 stycznia 2029 r. Od 2029 r. trzeba będzie mieć to samo auto bez przerwy od 31 grudnia 2028 r. Wykup samochodu z leasingu czy przekazanie go w najbliższej rodzinie zwolnienia nie odbierze.
Znikną nalepki, a razem z nimi opłata 5 zł za nalepkę. Wjazd będzie kontrolowany po numerze rejestracyjnym.
Stawki bez zmian. Na razie
Sam projekt opłat nie rusza. Obowiązująca uchwała przewiduje, że abonament na 30 dni kosztuje 100 zł w 2026 r., 250 zł w 2027 r. i 500 zł w 2028 r. Godzina wjazdu to przez cały ten czas 2,50 zł.
W tym roku dwie opłacone godziny z rzędu (5 zł) dają prawo wjazdu do końca doby. W 2027 r. trzeba będzie zapłacić za sześć godzin (15 zł), a w 2028 r. opłaty dziennej już nie będzie. Od 2029 r. za opłatą nie wjedzie się wcale.
Trwające konsultacje (do 27 listopada) dotyczą tego, czy zatrzymać stawki na poziomie z 2026 r. Jeśli tak się stanie, zamrożone stawki automatycznie obejmą także nową, mniejszą strefę.
Co dalej?
Projekt trafi teraz do konsultacji z mieszkańcami, a potem pod głosowanie Rady Miasta Krakowa. Nowe zasady zaczną obowiązywać 30 dni po ogłoszeniu uchwały.
Do tego czasu nic się nie zmienia – obowiązują dotychczasowe granice i zasady. Wniesione wcześniej opłaty zachowają ważność. Podobnie zgłoszenia i zwolnienia, o ile spełniają nowe warunki.
Strefa więc zostaje. Tylko czy radni pozwolą jej się aż tak skurczyć?
Źródło: UM Krakowa

